corpus informatico belloriano legenda
linee non attive frequenze non attive
opere
indici
ricerca
info
home
il corpus belloriano
Adnotationes nunc primum evulgatae in XII priorum Caesarum numismata ab Aenea Vico parmensi olim edita
  

Monete di Nerone in bronzo

  

suppletae, portuque nobilitatae, quam ad Aegeum sitam autumat Tristanus. . In

  

una legitur Citazione: Iscrizioni latine SACERDOS , in altera Citazione: Iscrizioni latine TIBICO Magnae Deum Matris: sic interpre-

  

tandae sunt litterae singulares Citazione: Iscrizioni latine M. D. M. quae Dea Cibeles est in Phrygia prae-

  

cipue culta, templumque eius extabat in eiusdem regionis Colonia Augusta Tra-

5 

iana; unde in ambabus Inscriptionibus Citazione: Iscrizioni latine SACERDOTI ET TIBICO M. D.

  

M. PORTUS AUG. ET TRAIANI Testis est Monete e medaglie, Moneta di Settimio Severo nummus Septimii Severi cum

  

simulacro Magnae Deum Matris leoni insidentis in templo columnis quatuor

  

instructo cum litteris Citazione: Iscrizioni monete greco AUGOUSTES TRAIANES Augustae Traianae: hanc Traiano-

  

polim idem Tristanus existimat eademque Felix cognominabatur, ut aliae il-

10 

lustres Coloniae. Unde in utraque inscriptione Citazione: Iscrizioni latine PORT. AUG. ET TRAIANI

  

FELICIS . Numquam Traiani appellationem Ostiensi portui appositam repe-

  

rieres; et e contra vel Augusti cognomen permansit, ut in nostro nummo, Por-

  

tus Augusti, vel simpliciter portus, vel Portus Romae, Portus Urbis, Portus

  

Romanus nominatur. Xiphilinus .. ex Dione in Severo. Citazione: Sifilino Cetus ingens adpulit in por-

15 

tum qui Augusti cognomen habet. Apuleius . Citazione: Apuleio Romam versus profectionem dirigo, tu-

  

tutusque prosperitate ventorum ferentium, Augusti portum celerrime, et dehinc carpen-

  

to pervolavi vesperaque sacrosanctam istam civitate adcedo. Itinerarium antiquum

  

maritimum Citazione: Sifilino Ab Urbe Arelatum usque ad portum Augusti M. P. XVIII. Hinc

  

Dio postquam portum universum descripsit, concludit: Citazione: Cassio Dione, in latino id opus ab eo, hoc ut a

20 

Claudio extructum portus nomen hodie quoque retinet. Caeteros authores recenset

  

idem Cluverius, qui notat sequioribus saeculis ipsum Portum dictum fuisse Pha-

  

ri portum. Centumcellensis autem portus a Traiano extructus auctoris Traiani

  

cognomen obtinuit, ut ex descriptione Plinii Iunioris .... his verbis: Citazione: Plinio il Giovane Habet hic por-

  

tus etiam nomen auctoris eritque vel maxime salutaris. Ptolomaeus Citazione: Tolomeo, Claudio Traianos Limos Tra-

25 

iani portus, sic legitur in allato Traiani Monete e medaglie, Moneta di Traiano nummo Citazione: Iscrizioni monete latino PORTUS TRAIANI et hic

  

pertinet ad Centumcellensem. Qui vero ipsum referunt ad Ostiensem, ducuntur

  

sola coniectura similitudinis exagonae, veterum testium omnino expertes, imo

  

refragantibus auctoribus et rationibus cunctis. Utrunque portum Ostiensem

  

tam interiorem quam exteriorem a Claudio aedificatum ex Dione comproba-

30 

tur; quam sententiam secutus est Ioseph Castalio Antiquitatum disertissimus

  

interpres et vindex, cuius multa praeclara opera malo fato interiere: haec ip-

  

se in explicatione Numismatum Ostiensis et Traiani portus. Citazione: Castiglione, Giuseppe Non desunt qui

  

numisma portus Traiani Ostiensis portus partem eam referre opinentur, quae interior

  

sit quaeque a Traiano addita portui Claudiano putetur. Eos ipse tota errare via cen-

35 

seo, nullis quidem veterum, testimoniis nituntur. Eos redarguit in portubus extruendis

  

priscorum consuetudo et Cassius Dio, qui Ostiensem portum a Claudio factum cum

  

scriberet eius quoque formam exposuit, duobus enim brachiis in aggerum morem exci-

  

tatis conclusum mare, insulamque cum turri ante ostium extructam; atque in conti-

  

nentem introrsum altius effossam et circumquaque coaedificatam mare immissum a Clau-

40 

dio fuisse scribit. Sed verba Dionis proferamus Citazione: Cassio Dione touto men gar exoruxas tes upeiro chorio

  

o smikron to perix po ekrepidose kai tes thalassas es aut esedexato. Citazione: Cassio Dione, in latino Hunc enim locum con-

  

tinentis effodit haud parum et totum circumcirca crepidine cinxit et mare in hunc ipsum

  

locum ingredi fecit. Interior haec Claudiani portus aedificatio: effodit Claudius hu-

  

mum et mare immisit per canale in sinum interiorem et circum circa crepidine

45 

lapidum firmavit. Sequitur Citazione: Cassio Dione touto de en autÚ to pelago chomata echateroden auotou megala cho-

  

sas thalassas entautha pollýs periedalekŤ nesoon p'autÚ purgon te ep'ekeine etc. Citazione: Cassio Dione, in latino deinde cum in

  

ipso mari aggeres ex utraque parte magnos fecisset mare multum in ipso loco circumde-

  

dit ibique insulam effecit. Haec Claudiani portus exterior pars aggeribus, quasi

  

brachiis in mari excitatis iisque iterum mare conclusum cum insula et turri

50 

unde noctu ignes emicantes signum nautis darent. Concludit vero absque ullo

  

Traiani titulo Citazione: Cassio Dione, in latino tÚ epichorion onomazomenos up'ekeinoute epoiethe. Idque opus ab eo extructum

  

portus nomen hodie retinet. Evidentius etiam utramque Ostiensis portus faciem

  

appingit Iuvenalis .. de navigatione Catulli.

  

Citazione: Giovenale, Decimo GiunioTandem intrat positas inclusa per aequora moles

55 

Tyrrenamque Pharon porrectaque brachia rursum

  

Quae pelago currunt medio longeque relinquunt

  

Italiam; non sic igitur mirabere portus

  

Quos Natura dedit sed trunca puppe magister

  

Interiora petit Baianae pervia Cymbae,

60 

Tuti stagna sinus.

  

Cluverius ac vetus Iuvenalis Scholiasta, hoc versus ad Traianum trahunt, quasi

  

Satyricus sub Traiano vixerit: quod sane non constat, imo legitur in eius vita

< | pag. 039 | >

vai alla Pagina:

© 2000 | 2001 Cribecu - Scuola Normale Superiore di Pisa
Powered by Tresy © 2000 | 20001 Cribecu - Scuola Normale Superiore di Pisa